Philip Pullman – The Amber Spyglass

Το Amber Spyglass είναι το πιο χορταστικό από τα βιβλία της τριλογίας His Dark Materials. Σ’ αυτό ο Φίλιπ Πούλμαν αναλαμβάνει να δώσει τις απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα, και να λύσει όλους σχεδόν τους γρίφους που έθεσε στους προηγούμενους δύο τόμους.
Περιπέτεια, μυστήριο και -όπως πάντα- αντιεκκλησιαστικό «μένος» είναι τα κυρίαρχα στοιχεία. Ωστόσο, δε λείπουν κι οι εκπλήξεις καθώς η περιώνυμη κυρία Κούλτερ, η απόλυτη κακιά των προηγούμενων βιβλίων, σ’ αυτό εδώ μεταμορφώνεται. Όχι πως παύει να είναι εντελώς κακιά, όχι αυτό, αλλά να, αφήνει να εισβάλει μέσα της για πρώτη φορά η αγάπη, η αγάπη για την κόρη της, τη φοβερή Λύρα, που αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο σ’ αυτή την ιστορία.
Η ιστορία αρχίζει με την «αιχμαλωσία» της Λύρα σε μια σπηλιά. Εκεί την κρατά τυλιγμένη βαθιά στο πέπλο του ύπνου η κυρία Κούλτερ, ώστε να την προστατέψει από το κακό που την παραμονεύει, καθώς βρίσκεται στο στόχαστρο της εκκλησίας. Καθώς ξοδεύει για πρώτη φορά με την κόρη της κάποιο χρόνο η κυρία Κούλτερ μοιάζει να κάνει αυτοκριτική και να προχωρά σε μια ψυχική κάθαρση, που θα την κάνει να δει τον κόσμο και τις αλήθειες του πιο καθαρά, και ν’ αντιληφθεί ότι το μεγαλύτερό της καθήκον δεν είναι άλλο από τη μητρική αγάπη. Την ίδια ώρα η υπνωτισμένη Λύρα επικοινωνεί με το νεκρό της φίλο Ρότζερ μέσα από τα όνειρά της, στον οποίο δίνει και την υπόσχεση ότι θα τον απελευθερώσει από τον Κάτω Κόσμο, όπου κατέληξε με δική της υπαιτιότητα.
Ενώ τα σύννεφα του πολέμου γίνονται όλο και πιο πυκνά, και οι σκοτεινές δυνάμεις της εκκλησίας πλησιάζουν όλο και περισσότερο τη Λύρα, αναλαμβάνει δράση ο Γουίλ, ο καλός της φίλος, που συντροφιά με την αρκούδα Ιόρεκ Μπάιρνισον και δύο μικροσκοπικούς ανθρώπους από τη φυλή των Γκαλιβεσπιανών θα σπεύσουν να τη σώσουν.
Από εκείνη ακριβώς τη στιγμή αρχίζει μια μεγάλη περιπέτεια που θα οδηγήσει τους ήρωές μας αρχικά στον κόσμο των νεκρών και μετά στη γη των Μουλέφα, όπου και θα συναντήσουν τη Μαίρη Μαλόουν, μια επιστήμονα που κατάφερε να ταξιδέψει ανάμεσα στους κόσμους προσπαθώντας να σώσει τον εαυτό της, αλλά και ν’ αποσοβήσει μια μεγάλη καταστροφή. Την ίδια ώρα οι γονείς της Λύρα δίνουν τη μεγάλη τους μάχη με τον άρχοντα του κόσμου, ή αν προτιμάτε την Αρχή, σε μια προσπάθεια να σώσουν τους ανθρώπους από τα δεσμά της άγνοιας.
Το εξαιρετικό αυτό χρονικό των 465 σελίδων είναι ένα πέρα για πέρα απολαυστικό βιβλίο, που προσφέρεται τόσο για ανάγνωση στην παραλία, όσο και για μια κρύα νύχτα του χειμώνα. Ο Πούλμαν είναι ένας παραμυθάς με τα όλα του και μέσω της πένας και της φαντασίας του καταφέρνει αβίαστα και δίχως κόπο να μας ταξιδεύει σε κόσμους μακρινούς κι ανείπωτους.
Μάλλον θ’ αγοράσω σιγά-σιγά και όλα τ’ άλλα βιβλία που έχει γράψει ετούτος ο μοναδικός γραφιάς.

Philip Pullman – The Subtle Knife

Το The Subtle Knife είναι μια εκπληκτική περιπέτεια φαντασίας που απευθύνεται στα παιδιά κάθε ηλικίας (μάλλον από δώδεκα χρόνων και πάνω) – ακόμη και σε γεροχούφταλα σαν και μένα.
Το βιβλίο αυτό αποτελεί το δεύτερο τόμο της τριλογίας του Φίλιπ Πούλμαν που τιτλοφορείται His Dark Materials.
Σ’ αυτό συναντάμε τη Λύρα Μπελάκουα, που είχαμε πρωτογνωρίσει στο The Golden Compass, το οποίο επίσης παρουσιάσαμε πρόσφατα εδώ, σε ένα ακόμη ταξίδι γεμάτο δράση και ανατροπές, μικρές χαρές και μεγάλες λύπες. Άξιος συνοδοιπόρος σ’ αυτή τη νέα περιπέτεια στα σκοτεινά μονοπάτια των κόσμων είναι ο Γουίλ, ένα δωδεκάχρονο παιδί από την Οξφόρδη, που κατά λάθος γίνεται φονιάς.
Οι δυο τους θα μοιραστούν δύσκολες και οδυνηρές στιγμές, θα νιώσουν έντονα τα συναισθήματα του πόνου και της απώλειας, αλλά με νύχια και με δόντια θα αγωνιστούν ο καθένας για τους δικούς του στόχους, που στην πορεία αλλάζουν και συγκλίνουν.
Η μοίρα φαίνεται να τους οδηγεί σε καλά χαραγμένα μονοπάτια, που θα τους βγάλουν σ’ ένα άγνωστο μα αμετάκλητο προορισμό. Χωρίς καλά-καλά να το αντιλαμβάνονται, η Λύρα και ο Γουίλ είναι (στην περίπτωση της πρώτης) ή γίνονται (στην περίπτωση του δεύτερου) οι φορείς των μοναδικών όπλων που μπορούν να νικήσουν τις στρατιές του ουρανού στον πόλεμο που πλησιάζει. Ποια είναι τα όπλα αυτά; Το Αληθιόμετρο που από τον πρώτο τόμο κουβαλά μαζί της η Λύρα, και η Τελευταία Μάχαιρα (ελληνικά στο κείμενο), η οποία επιλέγει σα μεταφορέα και χειριστή της τον Γουίλ.
Και σ’ αυτό το βιβλίο ο Πούλμαν τα βάζει με την εκκλησία και τους κληρικούς (δεν είναι τυχαίο άλλωστε που τα βιβλία του δέχτηκαν περισσότερα πυρά από εκείνα του Χάρι Πότερ), τους οποίους δε διστάζει να σκιαγραφήσει με τα πιο μελανά χρώματα. Σε κάποιο σημείο μάλιστα γράφει: «Αυτά κάνει η εκκλησία – και κάθε εκκλησία είναι η ίδια: ελέγχει, καταστρέφει, εξαλείφει κάθε καλό συναίσθημα...», ενώ κάνει αναφορά και στον ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων των παιδιών.
Ο ανά χείρας τόμος είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο που διαβάζεται απνευστί και καθηλώνει τον αναγνώστη, που αρέσκεται να ταξιδεύει στους κόσμους τους οποίους χαράζουν τα ρυάκια της φαντασίας.

Philip Pullman - The Golden Compass

Ποια είναι η διαφορά του Φίλιπ Πούλμαν από την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ; - ο πρώτος είναι πολύ καλύτερος συγγραφέας. Και εννοώ, πολύ-πολύ καλύτερος. Εντάξει, η διάσημη μαμά του Χάρι Πότερ έφτιαξε ένα ολόκληρο σύμπαν με τις ιστορίες του πασίγνωστου παιδιού-μάγου, αλλά δεν κατέχει τη συγγραφική μαστοριά του Πούλμαν.
Ο Πούλμαν μοιάζει μ’ ένα γέρο παραμυθά που κάθε τόσο βγάζει ένα θησαυρό απ’ το σεντούκι της σκέψης του, για να τον κάνει ιστορία και να μας την αφηγηθεί.
Το The Golden Compass είναι το πρώτο από την τριλογία με τίτλο His Dark Materials, και καταπιάνεται με τις περιπέτειες της Λύρα, μιας ορφανής -όπως η ίδια νομίζει- μικρής, που είναι περίεργη πολύ, που της αρέσει να μαθαίνει τα πάντα, που είναι πιστή στους φίλους της και πάντα έτοιμη να θυσιαστεί γι’ αυτούς.
Όλα αρχίζουν όταν επισκέπτεται το κολέγιο Τζόρνταν, στο οποίο μάλλον φιλοξενείται παρά φοιτά η Λύρα, ο θείος της Λόρδος Άσριελ. Ο τελευταίος παρουσιάζει στους καθηγητές και επιστήμονες που απασχολούνται εκεί μια τρομακτική ανακάλυψη: στο βορρά της γης, εκεί που παίρνει μορφή και σχήμα το Βόρειο Σέλας, κατάφερε να φωτογραφήσει την ύπαρξη ενός άλλου παράλληλου σύμπαντος, το οποίο πιστεύει ότι μπορεί με μία γέφυρα να ενώσει με το δικό μας πλανήτη. Ζητεί, λοιπόν, τη στήριξη του κολεγίου, που κάθε άλλο παρά σίγουρη είναι. Ωστόσο, δεν είναι ο μόνος που γνωρίζει και που έχει δει αυτό τον παράλληλο κόσμο. Για την ύπαρξή του είναι ενήμερη, όπως μαθαίνουμε στη συνέχεια και η καθολική εκκλησία, που μέσω μιας ιδιόρρυθμης και τρομακτικής γυναίκας, της Κυρίας Κουλτέρ -που ωστόσο έχει τη δική της ατζέντα- προσπαθεί να εμποδίσει τα σχέδια του Άσριελ.
Καθώς η υπόθεση εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς -εξαφανίσεις παιδιών, ίντριγκες, μάχες, ανατροπές- ακολουθούμε τη Λύρα από τον ένα τόπο στον άλλο, από τη μια ζωή στην άλλη, μαθαίνουμε φοβερά μυστικά, βλέπουμε μύθους να βγαίνουν στο φως και συχνά να καταρρίπτονται, ερχόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με την απώλεια και βλέπουμε πόσα μπορεί να επιτύχει κανείς όταν είναι ξύπνιος και θαρραλέος.
Η Λύρα είναι ένας καλοσχηματισμένος χαρακτήρας, τον οποίο παρακολουθούμε να αλλάζει στο πέρασμα του χρόνου, να μαθαίνει τα μαθήματά του, να πέφτει και να σηκώνεται με πείσμα, ακολουθώντας με πίστη το δρόμο του, ψάχνοντας τον προορισμό του, εκείνο που μάλλον δεν είναι γραμμένος στ’ αστέρια, αλλά σε μια χρυσή πυξίδα, που την καθοδηγεί.
Ο συγγραφέας μας χαρίζει ένα παραμύθι-ποταμό, πλούσιο σε εικόνες και συναισθήματα, ικανό να καθηλώσει κάθε αναγνώστη, κι όχι κατ’ ανάγκη μόνο εκείνους της νεανικής λογοτεχνίας ή της λογοτεχνίας του φανταστικού. Και τα βάζει στα ίσια με την επίσημη εκκλησία, κάτι που απ’ ό,τι τουλάχιστον γνωρίζω, κανένας γνωστός συγγραφέας του είδους δεν έκανε ποτέ μέχρι τώρα.
Ένα, απλά, υπέροχο, βιβλίο.